علائم خرابی شمع خودرو چیست؟ ۶ نشانه مهم خرابی شمع ماشین
علائم خرابی شمع خودرو؛ از کجا بفهمیم شمع ماشین خراب شده؟
شمع ماشین شاید قطعه کوچیکی باشه، ولی وقتی درست کار نکنه، خیلی راحت میتونه حال موتور رو به هم بریزه.
خیلی وقتها صاحب ماشین میاد تعمیرگاه و میگه:
«ماشین صبحها سخت روشن میشه.»
یا:
«وقتی گاز میدم ریپ میزنه.»
یکی دیگه میگه:
«مصرف بنزینم رفته بالا، ماشین هم مثل قبل جون نداره.»
جالب اینجاست که در خیلی از این موارد، یکی از اولین چیزهایی که باید بررسی بشه شمع خودرو هست.
البته یه نکته رو از همین اول بگم؛ هر مشکلی که شبیه خرابی شمع باشه، الزاماً از خود شمع نیست. کوئل، وایر، انژکتور، سیستم سوخترسانی و حتی بعضی مشکلات خود موتور هم میتونن علائم مشابه ایجاد کنن.
اما وقتی چندتا از علائم زیر با هم دیده بشن، شمعها قطعاً ارزش بررسی کردن دارن.
۱. ماشین سخت روشن میشه
یکی از اولین نشونههایی که ممکنه به خرابی شمع مربوط باشه، بد روشن شدن ماشینه.
مثلاً قبلاً ماشین با یه استارت کوتاه روشن میشده، ولی الان باید چند ثانیه استارت بزنی تا موتور بالاخره روشن بشه.
گاهی هم ماشین روشن میشه، ولی چند ثانیه اول موتور بدجوری میلرزه و انگار نمیتونه خودش رو جمع کنه.
دلیلش میتونه این باشه که شمع نتونه جرقهای که باید رو درست ایجاد کنه.
شمع برای روشن کردن مخلوط سوخت و هوا داخل سیلندر باید جرقه مناسبی بزنه. وقتی شمع فرسوده شده باشه، دوده گرفته باشه یا فاصله الکترودهاش از حالت استاندارد خارج شده باشه، جرقه ممکنه ضعیف بشه.
نتیجه؟
موتور برای روشن شدن به دردسر میفته.
یه نکته مهم
اگر ماشین فقط صبحها و وقتی موتور کاملاً سرده بد روشن میشه، سریع نریم سراغ تعویض شمع.
باتری ضعیف، فشار سوخت، انژکتور، سنسور دمای موتور و چند مورد دیگه هم میتونن همین مشکل رو ایجاد کنن.
ولی اگر در کنار بد روشن شدن، ریپ زدن یا لرزش موتور هم دارید، شمعها رو حتماً بررسی کنید.
۲. ماشین ریپ میزنه
این یکی دیگه از اون علائمیه که تقریباً همه رانندهها باهاش آشنا هستن.
گاز میدی، ماشین به جای اینکه نرم شتاب بگیره، شروع میکنه به:
تک زدن، مکث کردن یا ریپ زدن.
مخصوصاً ممکنه موقع شتاب گرفتن، سربالایی رفتن یا وقتی پدال گاز رو بیشتر فشار میدی این حالت رو احساس کنی.
یکی از دلایل رایجش، درست انجام نشدن احتراق داخل سیلندره.
اگر شمع نتونه جرقه مناسبی ایجاد کنه، احتراق اون سیلندر درست انجام نمیشه و موتور برای یه لحظه قدرتش رو از دست میده.
این اتفاق ممکنه پشت سر هم تکرار بشه و چیزی که شما از پشت فرمون حس میکنید، همون ریپ زدن ماشینه.
چرا شمع ریپ میزنه؟
چند حالت رایج وجود داره:
- الکترود شمع فرسوده شده
- فاصله بین الکترودها زیاد شده
- شمع دوده گرفته
- شمع روغنی شده
- شمع خیس شده
- شمع آسیب دیده
- یا اصلاً شمع مناسب اون موتور استفاده نشده
یه مورد خیلی مهم هم اینه که گاهی شمع ظاهراً سالمه، ولی زیر فشار موتور نمیتونه درست جرقه بزنه.
برای همین ممکنه ماشین در حالت عادی خوب کار کنه، ولی وقتی گاز میدی شروع کنه به ریپ زدن.
۳. شتاب ماشین کم شده
این مورد رو خیلی از رانندهها با گذشت زمان متوجه میشن.
مثلاً میگن:
«ماشین قبلاً توی سربالایی راحت میرفت، الان باید بیشتر گاز بدم.»
یا:
«قبلاً با یه فشار کوچیک روی گاز شتاب میگرفت، الان انگار خفه شده.»
اگر شمعها فرسوده شده باشن، کیفیت جرقه پایین میاد و در نتیجه احتراق هم مثل قبل انجام نمیشه.
وقتی احتراق درست انجام نشه، موتور نمیتونه اون توانی که باید رو تولید کنه.
مخصوصاً وقتی موتور تحت فشار قرار میگیره، این مشکل بیشتر خودش رو نشون میده.
مثلاً:
کولر روشن → سربالایی → سرنشین بیشتر → گاز بیشتر
در این شرایط اگر سیستم جرقهزنی ضعیف باشه، ممکنه ماشین شروع به ریپ زدن یا کم آوردن کنه.
پس اگر احساس میکنید ماشین «جون نداره»، شمعها هم باید توی لیست بررسی باشن.
البته فیلتر هوا، انژکتور، پمپ بنزین، کوئل، سنسورها و مشکلات مکانیکی موتور هم میتونن باعث کم شدن شتاب بشن.
۴. مصرف بنزین بالا رفته
این یکی کمی گولزنندهست.
چون ممکنه ماشین ظاهراً خوب کار کنه، ولی یهو متوجه بشید با همون مقدار رانندگی، بنزین بیشتری مصرف میکنه.
مثلاً قبلاً با یک باک مسافت مشخصی رو میرفتید، ولی الان زودتر باید برید پمپ بنزین.
یکی از دلایل احتمالی این اتفاق، احتراق ناقصه.
وقتی شمع درست جرقه نزنه، سوخت داخل سیلندر ممکنه به خوبی نسوزه.
در نتیجه موتور بازده خوبی نداره و ممکنه برای انجام همون کار، سوخت بیشتری مصرف بشه.
اما اینجا یه اشتباه رایج وجود داره.
اگر مصرف ماشین بالا رفته، نگید:
«پس حتماً شمع خرابه.»
نه.
مصرف بالا دلایل خیلی زیادی داره.
ممکنه مشکل از سنسور اکسیژن، انژکتور، فیلتر هوا، سیستم سوخترسانی، ترموستات، نحوه رانندگی یا حتی باد لاستیکها باشه.
ولی اگر در کنار مصرف بالا، ماشین ریپ هم میزنه و شتابش هم کم شده، اون موقع بررسی شمع و سیستم جرقهزنی خیلی جدیتر میشه.
۵. موتور درجا میلرزه
ماشین رو روشن میکنی، دنده خلاصه، پات هم روی گاز نیست، ولی موتور انگار آروم و قرار نداره.
اتاق میلرزه.
دور موتور بالا و پایین میشه.
یا حس میکنی موتور یه لحظه خوب کار میکنه و یه لحظه نه.
یکی از دلایل احتمالی این وضعیت، احتراق ناقص در یکی از سیلندرهاست.
اگر یکی از شمعها درست جرقه نزنه، اون سیلندر نمیتونه مثل بقیه کار کنه و تعادل موتور به هم میخوره.
نتیجه همون لرزشی میشه که شما حسش میکنید.
اما اینجا یه نکته خیلی مهم داریم
هر لرزشی رو نباید انداخت گردن شمع.
مثلاً اگر دسته موتور خراب باشه، ممکنه ماشین شدیداً بلرزه، در حالی که شمعها کاملاً سالم هستن.
برای همین مکانیک باید ببینه لرزش همراه با چه علائم دیگهای اتفاق افتاده.
اگر:
لرزش + ریپ + افت شتاب + بد کار کردن موتور
با هم دیده بشن، احتمال مشکل در سیستم احتراق بیشتر میشه.
۶. میسفایر؛ وقتی احتراق یکی از سیلندرها درست انجام نمیشه
اگر بخوایم خیلی ساده بگیم، میسفایر یعنی احتراق درست انجام نشده.
مثلاً یک سیلندر باید در زمان مشخص جرقه بزنه و مخلوط سوخت و هوا رو بسوزونه، ولی این اتفاق درست انجام نمیشه.
نتیجه رو شما پشت فرمون به شکلهای مختلف احساس میکنید:
- موتور میلرزه
- ماشین ریپ میزنه
- شتاب کم میشه
- دور موتور ناپایدار میشه
- موقع گاز دادن مکث میکنه
- ممکنه چراغ چک روشن بشه
شمع یکی از قطعاتیه که میتونه باعث میسفایر بشه.
ولی باز هم تأکید میکنم:
میسفایر الزاماً به معنی خراب بودن شمع نیست.
ممکنه کوئل مشکل داشته باشه، انژکتور درست کار نکنه، کمپرس یک سیلندر پایین باشه یا مشکل دیگهای در موتور وجود داشته باشه.
پس اگر دیاگ میسفایر نشون داد، نباید بدون بررسی بگیم:
«شمعها رو عوض کن.»
اول باید علت مشخص بشه.
شمع خراب چه شکلیه؟
یکی از بهترین راهها برای تشخیص وضعیت شمع، باز کردن و نگاه کردن به خودشه.
گاهی فقط با نگاه کردن به شمع میشه سرنخ خوبی از مشکل پیدا کرد.
مثلاً اگر شمع:
- خیلی دوده گرفته باشه
- روغنی باشه
- بیش از حد فرسوده شده باشه
- الکترودش خورده شده باشه
- فاصله الکترودها زیاد شده باشه
- یا سرامیکش ترک داشته باشه
باید جدی بررسی بشه.
ولی باز هم اینجا یه نکته مهم هست:
شمع خراب فقط خودش رو نشون نمیده؛ گاهی مشکل موتور رو هم لو میده.
مثلاً اگر شمع روغنی شده، ممکنه مسئله اصلی ورود روغن به محفظه احتراق باشه.
پس اینکه فقط شمع رو عوض کنیم و ماشین رو تحویل بدیم، همیشه کار درستی نیست.
باید بفهمیم چرا شمع به اون وضعیت رسیده.
چرا گپ شمع مهمه؟
یکی از چیزهایی که خیلی وقتها نادیده گرفته میشه، فاصله بین الکترودهای شمع یا همون گپ شمعه.
این فاصله باید مطابق مشخصات موتور و شمع باشه.
اگر این فاصله بیش از حد زیاد بشه، ایجاد جرقه سختتر میشه.
حالا ممکنه بگید:
«خب شمع که سالمه!»
از نظر ظاهری شاید سالم باشه، ولی اگر گپش از مقدار مناسب خارج شده باشه، میتونه باعث ضعف جرقه و در بعضی شرایط باعث ریپ و میسفایر بشه.
برای همین فقط نگاه کردن به شمع کافی نیست.
باید وضعیت الکترود و فاصله اون هم بررسی بشه.
آیا با خراب شدن شمع، چراغ چک روشن میشه؟
ممکنه روشن بشه، ولی همیشه اینطور نیست.
اگر خرابی شمع باعث میسفایر قابل تشخیص توسط ECU بشه، احتمال روشن شدن چراغ چک وجود داره.
گاهی هم ممکنه ماشین علائم داشته باشه ولی چراغ چک روشن نشه.
پس:
روشن نشدن چراغ چک به معنی سالم بودن شمع نیست.
همونطور که روشن شدن چراغ چک هم به تنهایی نمیگه مشکل حتماً از شمعه.
اگر چراغ چک چشمکزن شده و همزمان ماشین شدیداً ریپ میزنه، بهتره موضوع رو جدی بگیرید و بیدلیل به رانندگی ادامه ندید.
اگر این ۶ علامت رو با هم داشتیم چه؟
اینجا دیگه احتمال اینکه سیستم احتراق مشکل داشته باشه بیشتر میشه.
فرض کنید ماشین شما:
سخت روشن میشه + درجا میلرزه + موقع گاز دادن ریپ میزنه + شتابش کم شده + مصرف بنزین بالا رفته
در این شرایط شمعها قطعاً باید بررسی بشن.
ولی یک تعمیرکار درست، فقط شمع رو باز نمیکنه و بگه:
«خرابه، عوضش کن.»
باید سیستم جرقهزنی، کوئل، انژکتور، وضعیت سوخت، خطاهای ECU و در صورت نیاز وضعیت مکانیکی موتور هم بررسی بشه.
چون هدف تعمیرکار فقط عوض کردن قطعه نیست؛
هدف پیدا کردن علت خرابی ماشینه.
یک اشتباه رایج؛ هر مشکلی رو گردن شمع نندازیم
شمع قطعه مهمیه، ولی قرار نیست هر مشکلی که ماشین داره از شمع باشه.
مثلاً:
ماشین میلرزه → ممکنه شمع باشه، ممکنه دسته موتور باشه.
ماشین شتاب نداره → ممکنه شمع باشه، ممکنه سوخترسانی باشه.
ماشین سخت روشن میشه → ممکنه شمع باشه، ممکنه باتری یا سیستم سوخت باشه.
مصرف سوخت بالا رفته → ممکنه شمع باشه، ممکنه سنسورها یا انژکتورها باشن.
ماشین ریپ میزنه → ممکنه شمع باشه، ممکنه کوئل باشه.
یعنی علائم خرابی شمع با خیلی از خرابیهای دیگه مشترکه.
برای همین تشخیص درست از تعویض بیدلیل قطعه مهمتره.
چه زمانی باید شمعها رو بررسی کنیم؟
اگر یکی از این اتفاقها برای ماشین افتاده، بهتره شمعها رو هم بررسی کنید:
- ماشین سخت روشن میشه
- موقع گاز دادن ریپ میزنه
- موتور درجا میلرزه
- شتاب ماشین کم شده
- مصرف سوخت بیشتر شده
- موتور بد کار میکنه
- چراغ چک روشن شده
- دیاگ خطای میسفایر نشون میده
مخصوصاً وقتی چند مورد از این علائم همزمان دیده بشن.
جمعبندی
شمع یه قطعه کوچیکه، ولی خرابی همین قطعه کوچیک میتونه کاری کنه که فکر کنید موتور ماشین مشکل اساسی پیدا کرده.
اگر ماشین بد روشن میشه، ریپ میزنه، شتابش کم شده، بیشتر بنزین مصرف میکنه یا موتور درجا میلرزه، شمعها یکی از اولین چیزهاییه که باید بررسی بشن.
از اون طرف، نباید با دیدن یک علامت سریع حکم بدیم که شمع خرابه.
اول باید علائم رو کنار هم بذاریم، بعد شمع رو بازدید کنیم و در صورت نیاز سیستم جرقهزنی و بقیه قسمتهای مرتبط رو هم بررسی کنیم.
چون یه شمع خراب فقط باعث نمیشه ماشین بد کار کنه؛ اگر مشکل احتراق ادامه پیدا کنه، ممکنه مشکلات دیگهای هم به دنبال داشته باشه.
پس اگر ماشینتون تازگیها ریپ میزنه، سخت روشن میشه یا حس میکنید مثل قبل جون نداره، شمعها رو دستکم نگیرید.
گاهی مشکل بزرگ ماشین، از همین قطعه کوچیک شروع شده.
0 دیدگاه